‘Are you really sad you are leaving?’
Mijn Amerikaanse buurvrouw Kat keek me vragend en een beetje ongelovig aan. Ze is een van de mensen die actief campagne voerde voor Kamala Harris en nog steeds elke dag moeite heeft met geloven dat Trump echt opnieuw is gekozen. Net als veel Californiërs kijkt ze naar Europa als het beloofde land, de plek met geschiedenis, cultuur, beschaafde mensen. Deze zomer was ze in Amsterdam, waar ze zou kunnen wonen, zei ze daarna. Zo bruisend en toch relaxed, internationaal en toch eigen. Soms geeft het een ongemakkelijk gevoel dat veel Californiërs zo opkijken naar Europeanen, en zich zo schamen voor hun land en vooral voor hun president. Omdat er in Europa geen Trump is zouden wij betere mensen zijn? Of omdat we een langere geschiedenis hebben? Zelf heb ik het afgelopen jaar vooral ervaren hoe ongelofelijk sociaal en aardig Amerikanen zijn, maar daarover later meer.
Kat had me meegenomen uit lunchen na onze laatste pilates les samen. Vanaf dit weekend wonen we niet meer een paar honderd, maar duizenden kilometers bij elkaar vandaan. Vanaf dag één koppelde ze mijn dochter aan die van haar, nodigde ons uit voor Thanksgiving nam me mee uit lunchen in Sacramento, reed haar en mijn zoon naar een concert in San Francisco, nodigde me uit voor een ‘girls night out’ bij haar thuis, nam iced latte voor me mee als we een wandeling gingen maken, kwam beterschapspakketjes brengen als een van ons ziek was. Haar gastvrijheid en vriendelijkheid waren kortom bijna bovenmenselijk.
Ik probeerde haar tijdens de lunch uit te leggen waar mijn zware gevoel vandaan kwam. Dat ik altijd moeite heb met overgangen, na vakanties valt het landen thuis me zwaar. Niet omdat ik geen zin heb om weer te gaan werken, ik houd van wat ik doe, dit jaar in Californië draaide mijn coachingsbedrijf volop verder en schreef ik een boek. De zwaarte zit ‘m in iets anders, in een gevoel van vrijheid als ik ergens anders ben, geen verplichtingen die aan me trekken, er is niet iets dat ‘zo hoort’, geen gevoel van tekortschieten. Het afgelopen jaar in Californie voelde vrij. Ik sportte meer, luierde meer, en droeg heel vaak een korte broek. In Nederland doe ik dat amper, en niet alleen vanwege het andere klimaat. Ik houd er meer hoog, blijkbaar telt leuk uitzien zwaarder dan comfort, verstop ik meer. Vrienden en familie kennen me op een bepaalde manier en dat is niet in een korte broek.
Vrijheid is ook de reden dat ik graag alleen op groepsreis ga, alleen een vreemde stad bezoek, alleen de camino liep. Soms heb ik het idee dat ik alleen pas mezelf kan zijn, dat ik me bij anderen aanpas en afstem. Ik draag wat gepast is, zeg wat gepast is.
Het was ook een moeiteloos en licht jaar, natuurlijk vanwege het comfort van de Amerikaanse samenleving, met ruimte, airco, ijsblokjeslades, gootsteen-grinders, garages met afstandsbediening, overal schone publieke toiletten. Er is ook veel vriendelijkheid, ik schreef al vaker over over ‘Hi how is your day going today’ in de winkel, dat iedereen elkaar groet op straat, de positiviteit, oordeelloosheid, sterke communities, de gelijkwaardige kruisingen met als enige regel ‘wie ‘t eerst komt wie ‘t eerst rijdt’, chatten met je huisarts/neuroloog/fysio. Ik zal dat allemaal missen, net als de grootse afwisselende natuur en de diversiteit. Amerika is het land van de immigranten en zeker Californie is een smeltkroes van culturen, we ontmoetten dit jaar Fransen, Colombianen, Chilenen, Duitsers, Oostenrijkers, Japanners, Serven Italianen, Nederlanders, Zuid-Afrikanen en Chinezen. Mijn tieners hadden vrienden met roots in Japan, Paraguay, Iran, Kenia, de Somoa eilanden, Mexico, Fiji, Ecuador, Spanje, Canada, Libanon en Denemarken. Veel Amerikanen die we leerden kennen kwamen vanuit andere staten naar Davis, vrijwel iedereen had er een leven opgebouwd waar ze graag andere nieuwelingen in mee namen. Dat raakt aan iets groters dat ik pas besef nu ik wegga. Vrij vanzelfsprekend waren wij ergens onderdeel van. Vaak voelde ik me weer twintig en op reis, toen ik ook nieuwe mensen vanuit de hele wereld leerde kennen.
Het is best bijzonder om dat op je 50e opnieuw te ervaren, om soortvan opnieuw te beginnen. Want hoewel het nooit te laat is om nieuwe dingen te gaan doen, zijn er tegelijk al veel wegen bewandeld en afgesloten. Waren we langer in Californie gebleven dan had iedereen een andere toekomst gekregen, waarschijnlijk had dochter high school afgemaakt, was zoon in Amerika gaan studeren. Een grote beslissing, en ook al waren er ook zwaarwegende werkredenen om terug te gaan, huurden we ons Amerikaanse huis een jaar, verhuurden we ons Nederlandse huis een jaar, is de hbo opleiding in Nederland betaalbaar en met studiefinanciering, en kon dochter de middelbare zonder vertraging weer oppakken, toch bekruipt me soms het gevoel dat we hebben gekozen voor het oude vertrouwde logische. Een jaar was te overzien, het was een avontuur, een onderbreking, maar geen nieuw leven.
Als we in het vliegtuig naar Nederland stappen zijn we 55 weken in Amerika geweest. 385 dagen. 9240 uur. Die tijd ging niet altijd heel snel, maar terugkijkend is het met drie keer knipperen voorbij. Alle twijfels, alle keren dat ik dacht, zal ik, mag ik, kan ik, dat ik wachtte, tikte de tijd gewoon door. Het is misschien de reden dat ik schrijf, daarmee legde ik iets vast en houd ik ook iets vast.
Ik wilde met deze posts mensen mee laten kijken met een jaar wonen aan de andere kant van de oceaan, in dat land waar we zoveel van vinden. Mijn verwonderingen, twijfels, overpeinzingen, observaties, ik deelde ze. Dat zorgde voor leuke reacties en scherpe kritiek. Ik heb de boosheid op en haat tegen dit land onderschat, al had ik in mijn omgeving en bij mezelf natuurlijk gemerkt hoe snel het enthousiasme over ons avontuur was gezakt na de herverkiezing van Trump - toen wij de beslissing overigens al hadden genomen. Zelf neem ik een milder, positiever, enthousiaster, avontuurlijker gemoed mee, en de wetenschap dat wat je ziet van buiten zo anders is dan het dagelijks leven, dat niets eenduidig is, zoals de bergen plastic in Amerika samengaan met verpletterend mooie landschappen. En dat je pas na afloop weet hoe bijzonder iets was.
‘So yes I am really sad I am leaving.’
Dit was de laatste nieuwsbrief uit Amerika, binnenkort schrijf ik ‘m vanuit Amersfoort, en zal ik zeker nog meer terugblikken. En verder ga ik delen over weer wennen in Nederland, boeken schrijven en alles wat ik verder meemaak. Met mijn gezin heb ik even gebrainstormd over een nieuwe titel, suggesties waren: Amersfoortse alinea’s, Miloe op Maandag, en suggestie van mijn zoon‘Schrijf je slechtste boek ooit.’ Hij is kortom nogal fan van mijn werk ;-)) Voorkeur iemand?
Was heerlijk om te lezen, op naar Milou’s avonturen op maandag in Amersfoort met tips over je slechtste boek ooit :).
Ik vond het super leuk om mee te lezen. Goede reis terug!