Ik loop dus een beetje achter met mijn Davis Diaries. Nou hoort achterlopen sowieso bij mij, laten we zeggen dat ik de dingen soms wat trager verwerk dan anderen, maar leven in een tijdzone die negen uur verschilt van de mensen met wie ik contact heb, maakt dat ik een groot deel van de tijd ook echt achter de feiten aanloop.
Komt bij dat de afgelopen weken hier in Californië vol waren. Meivakantie, Koningsdag, Hemelvaart, 4-5 mei of Pinksteren bestaan hier niet, wel komt er een zomervakantie aan van zo’n 2,5 maand. In maart kwam mijn moeder op bezoek, daarna vroeg mijn nieuwe boek ‘Tussen leiden en loslaten’ veel aandacht, was ik zelf een week in Nederland, en was er van alles gaande rondom mijn tieners hier. Zo bezocht ik vele malls op zoek naar schoenen een pak voor het prom van de oudste, om daarna te concluderen dat het heel wat lijkt met al die jurken en toestanden, maar dat dat vooral in films zo is. In de praktijk is het vooral een dure hype (75 dollar voor een kaartje) en een saai feest.
Mijn dochter trainde de afgelopen maanden vijf keer per week mee met het track and field high school team, liep mee in vijf wedstrijden - waar we omver werden geblazen door het niveau en de sportiviteit. Niet alleen werd er waanzinnig snel gelopen, hoog en ver gesprongen, het was ook mooi om te zien dat iedereen aan atletiek kan meedoen. En dus zagen we tieners in alle soorten en maten meerennen én aangemoedigd worden. Dat is ook meteen het antwoord op de vraag die ik vaak krijg: wat als je niet goed bent in sport? Ja, de teamsporten zijn competitief, maar aan atletiek kan iedereen meedoen. Schoolsport is hier een gelijkmaker, er doen tieners met allerlei culturele achtergronden mee, het is gratis, een fantastische manier om vrienden te maken en om meer gevoel met je school te hebben. Je leert samenwerken, je aan afspraken houden, plannen en je wordt uitgedaagd. Zo vroeg een van de coaches of mijn dochter mee wilde doen aan de triple jumps. De hinkstapsprongen had ze nog nooit gemaakt, na drie maanden trainen won ze een bronzen medaille bij de afsluitende kampioenschappen.
Ze vierde ook haar vijftiende verjaardag, kreeg naast cadeaus en zakken snoep van haar vriendinnen, handgeschreven kaartjes wat ik te lief vond, en daarna was er de komst van een ricebaby. Bij dit simulatieproject van het vak health moesten de leerlingen (jongens en meisjes!) een week een - zoals de naam al zegt - pop gevuld met rijst verzorgen. Mijn dochter noemde haar Alaska en moest zeven dagen overal mee naartoe. Ze kreeg ook een (gesimuleerde) baan afwasser bij ontbijtketen Denny’s, van dat salaris moest ze babyvoeding en kleding kopen. Tijdens lessen werd er gehuil afgespeeld en was het de bedoeling dat ze met rijstbaby naar buiten gingen want vitamine D was goed voor ze. Sommige ouders doen zo actief mee aan dit project dat ze hun tiener ‘s nachts wakker maken omdat de rijstbaby honger zou hebben. Er werd benadrukt dat het ging om leren verantwoording te dragen, en het geen test was of je een goede ouder bent, en het diende niet ter voorkoming van tienerzwangerschappen. Zelf vond ik het vooral lachwekkend, al zag ik wel weer hoezeer school niet gericht is op recht toe recht aan leren. Er worden allerlei vaardigheden getraind, en die zijn allemaal evenveel waard. Het past mijn dochter, ze is opgebloeid hier, opener geworden, maakt als introvert makkelijker vrienden in de extraverte cultuur en doet het heel goed bij de aanmoediging die ze op school en bij atletiek tegenkomt.
Het speelde een rol in onze beslissing, blijven of terug naar Nederland gaan? Want wanneer zou ze dan weer kunnen instromen op een Nederlandse school? Ze mocht een jaar missen, langer blijven betekende sowieso een jaar overdoen in Nederland. Toen we uit Nederland vertrokken lieten we open of we één of twee jaar zouden blijven, we wilden vrijheid voelen, rust ervaren, kunnen landen en onderzoeken hoe het was om hier te wonen in politiek onrustige tijden. Zeven maanden lukte dat prima, we sloten vriendschappen, gingen erop uit om Californie, Utah, Nevada en Hawaii te ontdekken, we ontdekten het dagelijks leven hier, hadden alles op de rit maar dit voorjaar moesten we toch echt na gaan denken over de rest van het jaar. De oudste (18) wilde niet in Amerika naar college, in Nederland zijn meer goede, betaalbare opleidingen en heeft hij meer vrijheid.
Ik wist zelf een tijd niet zo goed wat ik wilde. Ja, ik miste familie en vrienden, maar was inmiddels ook gewend in Californië, de mensen zijn aardig, ik kan mijn werk prima doen (los van dat achter de feiten aanlopen dan) en de natuur en steden zijn prachtig. Er is nog zoveel te zien en doen. We zijn hier vanwege mijn partners baan, en hoezeer hij ook houdt van de zon, de natuur, zijn werk vraagt veel. Als je vanuit Californië overlegt met de hele wereld, betekent dat vaak om zes uur beginnen, soms eerder, en hij reist bovendien met grote regelmaat naar Europa. Hier wonen voegt minder toe dan hij van tevoren dacht. Alles bij elkaar opgeteld bleek teruggaan deze zomer de meest logische keuze. Maar voor mijn gevoel zijn we ook pas net klaar met de organisatie van tijdelijk emigreren. Ik snap nu dat mijn mans werkgever het afraadde om slechts een jaar te gaan. ‘Als je net bent gesetteld, moet je alweer terug,’ was hun redenering. Dat zal wel meevallen, dacht ik, maar hate to say it, ze hadden gelijk.
Ik merk dat de beslissing om te vertrekken ook veel verandert, de energie, de contacten, de keuzes. Van iets opbouwen gaan we ineens razendsnel naar afbreken en afhouden.
Van tevoren dacht ik dat de politiek een rol zou spelen in de blijven of vertrekken beslissing, misschien kwamen we in een halve burgeroorlog terecht, in een vijandige, gespannen samenleving, met wapens en overvallen, waar ik me niet veilig zou voelen, In werkelijkheid heb ik de deur hier vrijwel nooit op slot, is de cultuur hier warmer, veiliger, positiever dan in Nederland. In Californië is geen enkele sympathie voor deze president en veel schaamte, zoveel dat ze amper met Europeanen durven te praten. Ik hoorde buurtgenoten die deze zomer naar Europa gaan vertellen dat ze zich een Brits accent aanmeten en eindeloos zoeken naar schoenen die wel lekker lopen, maar waarmee ze er niet te lomp Amerikaans op uitzien. Ze zijn zo bang om uitgekotst te worden.
Dat die angst gegrond is ervaar ik ook veelvuldig sinds ik me positief uitlaat over Amerika, en die kritiek verbaast me steeds. Nederlanders zijn veel met dit land bezig en vinden er allemaal wat van op basis van een bezoek aan New York en wat ze in het nieuws lezen. Toen ik laatst beschreef hoe blij ik was met mijn Amerikaanse neuroloog die uitgebreid de tijd nam, die al mijn vragen beantwoordde en meedacht, kwam dat me staan op het verwijt geprivilegieerd te zijn. Want ik had een ziektekostenverzekering. En ja, er is vaak een baan nodig om healthcare te kunnen betalen, en ik vind ook dat gezondheidszorg een mensenrecht is. Als ondernemer in Nederland met een verzekering krijg ik alles vergoed, maar ik heb verder niks om op terug te vallen. Toen ik zes jaar geleden ziek werd, maanden in een medische molen zat had ik geen enkel recht op sociale zekerheid. Altijd heb ik doorgewerkt, en de vraag is of dat sociaal is. Wij hebben ook een risico genomen door huis en haard te verlaten en iets op te bouwen in een ander land, dat doen we juist vanwege ons paspoort, we zijn zo bevoorrecht als Nederlanders. Soms vind ik het ingewikkeld en bijzonder dat klagen over slechte voorzieningen in Nederland wel mag, maar positief zijn over een andere plek wordt weggezet als verwend.
De oordelen in Nederland, ik zal er weer aan moeten wennen straks. Maar voor we met veel koffers en hond weer terugvliegen naar Amsterdam is er nog een graduation, gaan we camperen naar Oregon, Washington en een beetje Canada, bezoekt de jongste een kamp in San Diego, sluiten we bankrekeningen, zeggen verzekeringen op, verkopen auto’s, maken een huis schoon dat zo eigen werd. Ik kan uitkijken naar de Nederlandse herfst (ja echt), weer in de buurt van vrienden en familie te zijn, doelloos rondlopen in de Hema en treinreizen. En ik neem hopelijk wat vriendelijkheid, positiviteit en vooral de aardigheid mee naar Nederland.
Ik ga deze avonturen missen! Ik heb een veel rijker beeld gekregen van Amerika en vind dat heel leuk.